الشيخ عباس القمي
285
يازده رساله ( فارسى )
[ خريد و فروش آلات لهو و . . . ] هشتم : حرام است فروختن و خريدن چيزهايى كه كافران آنها را سجده و عبادت كنند ، « 1 » مانند بت ، و چليبا ، و صورت حضرت مريم ، و عيسى عليه السلام ، و نيز حرام است خريد و فروش آلتهاى « 2 » لهو مانند عود ، و طنبور ، و كمانچه ، و ناى ، و دف ، و نقاره و امثال اينها و همچنين آلات قمار مانند نرد و شطرنج و كنجفه اگر به جهت استعمال حرام خرند و اگر انتفاع حلالى از آن مقصور شود به آن هيئتى كه هست و مشترى از براى آن منفعت حلال خرد اكثر تجوير كردهاند و بعضى قيد كردهاند كه در آن صورت حرام است كه شكستهاش قيمتى نداشته باشد . [ اعتقاد به تأثير تامّ كواكب ] نهم : بعضى از علما « 3 » قائلند به آنكه كواكب را مؤثّر تامّ دانستن كفر است ، « 4 » و مؤثّر ناقص دانستن به آنكه اوضاع فلكى را تأثير فى الجمله هست مانند تأثير آفتاب در حرارت و ماه در برودت ، اكثر فسق مىدانند ، و اگر مؤثّر ندانند و گويند عادت الهى جارى شده است كه چنين وضعى در فلك به هم رسد فلان امر در زمين حادث شود ، يا اين كه حق تعالى اين را علامتى براى امرى قرار داده است حرام نيست . و اكثر علما « 5 » نظر و فكر در علوم نجوم و ياد دادن و آموختن آن را حرام مىدانند ؛
--> ( 1 ) ( . نيز نك : ) المكاسب ( ، ص 15 . ) ( 2 ) ( . ) جواهر ( ، ج 22 ، ص 25 ؛ كتاب التجارة ، حرمة التكسب بآلات اللهو وآلة القمار ؛ ) شرايع ( 213 ؛ ) مستند الشيعة ( 2 ، ص 335 ( در مكاسب محرمه ) ؛ ) رياض المسائل ( 1 / 499 . ) ( 3 ) ( . مانند علامه مجلسى در ) مرآة ( و ) بحار ( ، ج 59 ، ص 299 - 300 و شيخ بهايى در ) الحديقة الهلالية ( . در شرح دعاىرؤية الهلال ) صحيفهء سجاديه ( 4 ) ( . چنين عقيدهاى يا از انكار خالق سرچشمه گرفته ، يا از تفويض و تعطيل ، و دارنده اين عقيده كافر و يا مشرك است ، نيز نك : ) المكاسب المحرمة ( 5 ) ( . نك : ) الدروس ( ، چاپ انتشارات اسلامى قم ، ج 3 ، ص 165 . )